AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦-- ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលដែលមានភាពធន់ពិតប្រាកដ គឺជាប្រព័ន្ធដែលអាចការពារប្រជាជន ហើយកត្តាដែលមានសារៈសំខាន់ជាសកលសម្រាប់ភាពជោគជ័យគឺ អភិបាលកិច្ច និងភាពជាអ្នកដឹកនាំដ៏រឹងមាំ។ នេះជាប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងវេទិកាលើកទី៩នៃសមាជិកសភាអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីសុខភាពសកល ក្រោមមូលបទ៖ «ការគ្របដណ្តប់សុខភាពជាសកល ក្នុងយុគសម័យនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត» នៅវិមានរដ្ឋសភាជាតិ នាព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។

ពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឯកឧត្តម អ៊ុច បូររិទ្ធ អនុប្រធានទី១ ព្រឹទ្ធសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឯកឧត្តម ម៉ាន ហ៊ី លី (Man Hee Lee) ប្រធានវេទិកាសមាជិកសភាអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីសុខភាពសកល, ឯកឧត្តមវេជ្ជបណ្ឌិត សាយ៉ា ម៉ាអ៊ូ ព្យូកាលា (Saia Ma’u Piukala) នាយកប្រចាំតំបន់ នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច លោកជំទាវ ឡោក ខេង ប្រធានគណៈកម្មការទី៨នៃរដ្ឋសភា រួមជាមួយ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ សមាជិក សមាជិកា ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ភ្ញៀវជាតិ-អន្តរជាតិ។

ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យរដ្ឋមន្រ្តីបានលើកឡើងថា ការជួបជុំគ្នានៅទីនេះ «យើងមានក្តីប្រាថ្នារួមមួយ ដែលពិបាកខ្លាំងក្នុងការសម្រេចឱ្យបាននោះគឺ ការធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមនុស្សគ្រប់រូប អាចទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាពតាមតម្រូវការ ទាន់ពេលវេលា នៅកន្លែងសមស្រប ប្រកបដោយគុណភាពសមរម្យ ដោយមិនឱ្យអ្នកជំងឺទទួលបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់គ្រួសារនោះទេ។ នេះហើយ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ក្នុងប្រធានបទឈានទៅរកវឌ្ឍនភាព ការគ្របដណ្តប់សុខភាពជាសកល»។

ឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យរដ្ឋមន្រ្តីបានគូសរំលេចនូវចំណុចគន្លឹះមួយចំនួនមកជូនអង្គវេទិកា ដើម្បីធ្វើឱ្យបានប្រសើរឡើងសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ស្របតាមវឌ្ឍនភាពពិភពលោក៖ ១) ការគ្របដណ្តប់សុខភាពជាសកល៖ មិនមែនត្រឹមតែការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសុខាភិបាល មន្ទីរពេទ្យ គ្រូពេទ្យ ឱសថ បរិក្ខារ ឬការធានារ៉ាប់រងសុខភាពនោះទេ តែជាកិច្ចសន្យាសង្គម ត្រូវធានានូវតម្លៃនៃជីវិតមនុស្ស គឺមិនអាស្រ័យលើទីកន្លែងកំណើត រស់នៅទីក្រុងឬជនបទ អាយុ ប្រាក់ចំណូល លទ្ធភាពបង់ថ្លៃព្យាបាលឡើយ។ ដើម្បីឈានទៅសម្រេចបានជាបណ្តើរៗនូវគោលដៅការគ្របដណ្តប់សុខភាពជាសកល យើងត្រូវប្រកាន់ភ្ជាប់៖ សមធម៌កាន់តែប្រសើរ, គុណភាពកាន់តែខ្ពស់ និងទំនុកចិត្តកាន់តែរឹងមាំ។ វិធានការដែលកំពុងត្រូវបានអនុវត្តនាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រោមផែនទីបង្ហាញផ្លូវឆ្ពោះទៅការគ្របដណ្តប់សុខភាពជា សកល មានគោលការណ៍៖ ភាពជាសកលដែលធានាថា គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានបោះបង់ចោល ការបង្កើនការគាំពារតាមរយៈអភិក្រមពហុវិស័យ កញ្ចប់អត្ថប្រយោជន៍ប្រកបដោយបរិយាបន្ន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការរបស់សហគមន៍ ការចំណាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ផ្អែកលើលទ្ធផលសុខភាពដែលរំពឹងទុក ស្របតាមតម្រូវការរបស់ប្រជាជន និងប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយប្រកបដោយតម្លាភាព។ ២) ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៖ ដែលកំពុងកំណត់និយមន័យថ្មីនៃភាពធន់របស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល។ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលដែលមានភាពធន់ពិតប្រាកដ គឺជាប្រព័ន្ធដែលអាចការពារប្រជាជន នៅពេលស្ថានភាពរៀបរាប់ខាងលើកើតមានឡើង តាមរយៈមន្ទីរពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព បន្តដំណើរការបាន បុគ្គលិកសុខាភិបាលត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ស្របតាមខ្លឹមសារស្នូលនៃសុខភាពតែមួយគឺ សុខភាពមនុស្ស សុខភាពសត្វ និងសុខភាពបរិស្ថាន ជាការទទួលខុសត្រូវរួមតែមួយ។ ៣) បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ៖ ជាឱកាសដ៏ធំ ជាការទទួលខុសត្រូវក៏កាន់តែធំ។ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ផ្តល់លទ្ធភាពធំធេង សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាល បានជួយសម្រួលដល់៖ ការវិភាគទិន្នន័យបានលឿន ការជួយធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ការគាំទ្រអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈសុខាភិបាល ប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្សកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ការតាមដានជំងឺ ការព្យាករណ៍ហានិភ័យនៃការផ្ទុះជំងឺរាតត្បាត និងអាចនាំជំនាញវេជ្ជសាស្ត្រឱ្យទៅកាន់តែជិតប្រជាជនដែលរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។

ឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យបានបញ្ជក់ថា បញ្ញាសិប្បនិម្មិតក្នុងវិស័យសុខាភិបាលបានពង្រឹងសមត្ថភាពមនុស្ស តែមិនត្រូវកាត់បន្ថយការទទួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សឡើយ ដោយហេតុថា នៅពីក្រោយរាល់ទិន្នន័យ រូបភាពថតឆ្លុះ ការសម្រេចចិត្តព្យាបាល គឺមានមនុស្សម្នាក់ដែលមានក្តីសង្ឃឹម ការភ័យខ្លាច ការឈឺចាប់ ដែលនៅតែត្រូវការមនុស្ស ជាអ្នកសម្រេចចុងក្រោយ ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្រ្តខ្ពស់យ៉ាងណាក៏ដោយ។ នវានុវត្តន៍មិនអាចជំនួសក្តីមេត្តាករុណា បច្ចេកវិទ្យាមិនអាចជំនួសការទទួលខុសត្រូវ និង ប្រសិទ្ធភាពមិនអាចជំនួសសមធម៌ បានទាំងអស់នោះទេ។ ដូច្នេះ បច្ចេកវិទ្យាត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងបម្រើមនុស្សជានិច្ច។

ឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យរដ្ឋមន្រ្តីបានលើកគូសរំលេចនូវគោលគំនិតសាមញ្ញបីប្រការគឺ៖ ទី១) ការពារមនុស្សគ្រប់រូប យកសមធម៌ជាលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យស្នូលនៃគ្រប់គោលនយោបាយសុខាភិបាលរបស់យើង។ ទី២) ត្រៀមប្រព័ន្ធសុខាភិបាលគ្រប់ប្រព័ន្ធឱ្យមានភាពធន់ និងរួចរាល់ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងជំងឺរាតត្បាត ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គ្រោះមហន្តរាយ និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាសាស្ត្រ។ ទី៣) ដាក់នវានុវត្តន៍គ្រប់ប្រភេទឱ្យបម្រើមនុស្ស៖ ប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីនាំសេវាថែទាំសុខភាពឱ្យកាន់តែខិតជិតប្រជាជន ពោលគឺធ្វើឱ្យវេជ្ជសាស្ត្រមិនឃ្លាតឆ្ងាយពីភាពជាមនុស្សឡើយ៕

ដោយ ទេស ច័ន្ទសុធារី (ប្រភព៖ ក្រសួងសុខាភិបាល)