សេចក្តីសង្ខេប៖ ពិភពលោកមានប្រតិកម្មចំពោះការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលទៅលើអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានការព្រួយបារម្ភ ការថ្កោលទោស និងការអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសន្ទនា
AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ -- សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល កាលពីព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍នេះ បានបើកការវាយប្រហារដោយមិនបានរំពឹងទុកមួយទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារវិញដោយមីស៊ីលទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល និងគោលដៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅទូទាំងប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់។
ខាងក្រោមនេះជាសេចក្តីសង្ខេបនៃការឆ្លើយតបរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ៖
ចិន
ក្រសួងការបរទេសចិនបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយថា ប្រទេសចិនមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហារដោយយោធាប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ ដែលធ្វើឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់អ៊ីរ៉ង់គួរតែត្រូវបានគោរព។
រុស្ស៊ី
នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយសមភាគីអ៊ីរ៉ង់ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី លោក ស៊ែរហ្គេយ ឡាវរ៉ូវ (Sergey Lavrov) បានថ្កោលទោសចំពោះ «ការវាយប្រហារដោយអាវុធដែលមិនបានរំពឹងទុកជាមុន» ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទៅលើអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានជំរុញឱ្យបញ្ឈប់ការវាយប្រហារជាបន្ទាន់។
អូម៉ង់
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូម៉ង់ លោក សាយយីដ បាដ ប៊ីន ហាមូដ អាប់ប៊ូសៃឌី (Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Albusaidi) ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលនៃកិច្ចចរចាអ៊ីរ៉ង់-សហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីពេលថ្មីៗនេះបាននិយាយនៅក្នុងការបង្ហោះមួយនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមថា «ខ្ញុំមានការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ កិច្ចចរចាដ៏សកម្ម និងសំខាន់ត្រូវបានបំផ្លាញម្តងទៀត។ ទាំងផលប្រយោជន៍របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងបុព្វហេតុនៃសន្តិភាពពិភពលោកមិនត្រូវបានបម្រើដោយរឿងនេះទេ... ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់សហរដ្ឋអាមេរិកកុំឱ្យធ្វើឱ្យមានការជាប់គាំងបន្ថែមទៀត។ នេះមិនមែនជាសង្គ្រាមរបស់អ្នកទេ»។
ប្រេស៊ីល
ក្រសួងការបរទេសប្រេស៊ីល បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា «រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីលសូមថ្កោលទោស និងសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហារនេះ» ដោយបានអំពាវនាវឱ្យ «គ្រប់ភាគីទាំងអស់គោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងអនុវត្តការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា ដើម្បីជៀសវាងការកើនឡើងនៃអរិភាព និងធានាការការពារជនស៊ីវិល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនស៊ីវិល»។
ន័រវែស
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសន័រវែស លោក អេស្ពែន បាដ អ៊ែដ (Espen Barth Eide) បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីការវាយប្រហារនេះ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា «ការវាយប្រហារនេះត្រូវបានពិពណ៌នាដោយអ៊ីស្រាអែលថា ជាការវាយប្រហារបង្ការ ប៉ុន្តែវាមិនស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិទេ។ ការវាយប្រហារបង្ការតម្រូវឱ្យមានការគំរាមកំហែងភ្លាមៗ»។
បារាំង
ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេមម៉ានូអ៊ែល ម៉ាក្រុន (Emmanuel Macron) បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា «ការផ្ទុះឡើងនៃសង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ មានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ» ដោយលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងជាបន្តបន្ទាប់ គឺមានគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ទាំងអស់គ្នាហើយត្រូវតែបញ្ឈប់វា។
ប៉ាគីស្ថាន
នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទមួយជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក សេយ៉េដ អាបាស អារ៉ាកឈី (Seyed Abbas Araghchi) រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន លោក ម៉ូហាំម៉ាដ អ៊ីស្សាក ដា (Mohammad IshaqDar) បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហារដែលមិនសមហេតុផលប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ និងត្រូវបន្ថយភាពតានតឹងតាមរយៈការទូត ដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី និងចរចាចំពោះវិបត្តិនេះ។
អេហ្ស៊ីប
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសអេហ្ស៊ីប បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងផ្នែកយោធា។ ក្រសួងបាននិយាយថា ភាពតានតឹងដែលកំពុងកើនឡើងនេះប្រឈមនឹងការពង្រីកវិសាលភាពនៃជម្លោះ ដែលអាចនាំឱ្យតំបន់ទាំងមូលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពវឹកវរដ៏ទូលំទូលាយ ជាមួយនឹងផលវិបាកដ៏មហន្តរាយដែលមិនអាចប្រកែកបានសម្រាប់សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់និងអន្តរជាតិ។
អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត
ប្រទេសនេះបានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើប្រទេសអេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម បារ៉ែន កាតា ហ្ស៊កដានី និងគុយវ៉ែតដោយបានព្រមានអំពីផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរចំពោះការរំលោភជាបន្តបន្ទាប់នៃអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋ និងគោលការណ៍នៃច្បាប់អន្តរជាតិ។
កាតា
ក្រសួងការបរទេសកាតា បានថ្កោលទោសចំពោះការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយបានហៅវាថាជាការរំលោភបំពានលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន និងជាការគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ ក្រសួងនេះបាននិយាយថាប្រទេសកាតារក្សាសិទ្ធិក្នុងការឆ្លើយតបស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងក្នុងលក្ខណៈសមាមាត្រទៅនឹងលក្ខណៈនៃការវាយប្រហារ។
គុយវ៉ែត
ក្រសួងការបរទេសគុយវ៉ែត បានថ្កោលទោសចំពោះការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលកំណត់គោលដៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ដោយបានពិពណ៌នាថា វាជាការរំលោភបំពានយ៉ាងច្បាស់ទៅលើអធិបតេយ្យភាព ដែនអាកាសច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។
សហភាពអឺរ៉ុប
បណ្តាមេដឹកនាំនៅសហភាពអឺរ៉ុប បាននិយាយថា ការវិវត្តន៍នៅអ៊ីរ៉ង់ គឺគួរឱ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដោយជំរុញឱ្យគ្រប់ភាគីទាំងអស់អនុវត្តការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា។ លោក អេនតូនីញ៉ូ កូស្តា (Antonio Costa) ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប និងលោកស្រី អ៊ុលស៊ូឡា វ៉ុន ដឺ ឡេយេន (Ursula von der Leyen) ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយថា «យើងនៅតែមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដៃគូរបស់យើងក្នុងតំបន់»។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍នោះបានបន្ថែមថា «យើងអំពាវនាវដល់គ្រប់ភាគីទាំងអស់អនុវត្តការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា ដើម្បីការពារជនស៊ីវិល និងគោរពច្បាប់អន្តរជាតិឱ្យបានយ៉ាងពេញលេញ»។
គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិនៃកាកបាទក្រហម
នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិនៃកាកបាទក្រហម បាននិយាយថា «ការកើនឡើងនៃយោធានៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ដ៏គ្រោះថ្នាក់នៅទូទាំងតំបន់ ដែលអាចបង្កផលវិបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ជនស៊ីវិល»។
អង្គការសហប្រជាជាតិ
លោក អេនតូនីញូ ហ្គូតេរេស (Antonio Guterres) អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ បានថ្កោលទោសចំពោះការកើនឡើងនៃកម្លាំងយោធា។ លោកបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា«ការប្រើប្រាស់កម្លាំងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់និងការសងសឹកជាបន្តបន្ទាប់ដោយអ៊ីរ៉ង់នៅទូទាំងតំបន់ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ» ដោយលោកបានលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដល់គ្រប់ភាគីទាំងអស់ឱ្យវិលត្រឡប់មកតុចរចាវិញជាបន្ទាន់៕
ដោយ៖ យា ចិន្ដាខន្ដី (ប្រភព៖ ស៊ីនហួ)





