AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៥ -- បើនិយាយពីប្រភេទត្រីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺមានច្រើនប្រភេទណាស់ទាំងត្រីរស់នៅទឹកប្រៃ ទឹកសាប ដែលមាននៅតាមដងព្រែក បឹងបួរ ទន្លេ សមុទ្រ ហើយអាចនេសាទយកមកធ្វើជាម្ហូបអាហារ សម្រាប់បរិភោគប្រកបដោយរស់ជាតិឆ្ងាញ់ពិសា ក្នុងនោះ ក៏រាប់បញ្ចូលទាំងត្រីកញ្ជ្រូកផងដែរ ដែលជាប្រភេទត្រីរំអិល និងជាត្រីល្អិតមួយប្រភេទ មានព៌ណយ៉ាងស្រស់ស្អាត ខណៈត្រីប្រភេទនេះ មានស្នែងពីរបើកបិទបាន មុខស្រួច មានព្រុយពីរ ទ្រនុងក្រហម និងកន្ទុយឆែក។

ត្រីកញ្ជ្រូកជាត្រីទឹកសាប ត្រូវបានគេដឹងថា មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា ត្រីកញ្ជ្រូកក្រហម ត្រីកញ្ច្រូកកន្ទុយខ្មៅ ត្រីកញ្ជ្រូកឆ្នូត ត្រីកញ្ជ្រូកកន្ទុយអង្កត់ខ្មៅ ជាដើម។ ត្រីកញ្ជ្រូកគឺជាប្រភេទត្រីឥតស្រកាទេ ដែលមានរស់នៅក្នុងទន្លេធំៗ និងដៃទន្លេ ដែលមានព្រៃលិចទឹកព័ទ្ធជុំវិញ ដូចជា អាងទន្លេមេគង្គ ក្នុងទន្លេសាប បឹងទន្លេសាប ដោយវាប្រើប្រាស់អាងទឹកជ្រៅសម្រាប់ជ្រកកោនក្នុងរដូវប្រាំង។

បើតាមការឱ្យដឹងរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកនេសាទត្រីនៅតាមដងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គបានឱ្យដឹងថាជាទូទៅ ត្រីកញ្រ្ចូកគេអាចយកមកធ្វើម្ហូបបានច្រើនមុខដូចជា ស្ងោរត្រីកញ្ច្រូក ជ្រក់ត្រីកញ្រ្ចូក ឬខត្រីកញ្ជ្រូកជាដើម ដែលមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ពិសារ។

អ្នកស្រី ចាន់ ភាព ជាម្ចាស់ដាយត្រី២C ក្នុងសង្កាត់ព្រែកតាសេក ខ័ណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញបានឱ្យដឹងថា ត្រីកញ្ជ្រូកនាពេលនេះឃើញចុះមកលាយឡំជាមួយត្រីរៀល និងត្រីល្អិតផ្សេងៗទៀតច្រើន នារដូវធ្វើប្រហុក ធ្វើផ្អក នៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ត្រីប្រភេទនេះជាទូទៅវាតែងចុះមកក្រោយគេបង្អស់ពោលគឺនៅពេលពួកវាចុះស្ទើរតែអស់ត្រីត្រូវទៅហើយ។ ស្រ្តីវ័យជាង៦០ឆ្នាំរូបនេះបាននិយាយបា្រប់ថា៖ «ត្រីកញ្ជ្រូកនៅតែបង្ហាញវត្តមានឥតសូវខ្វះដូចពូជត្រីប្រភេទមួយចំនួនខ្លះនោះទេ។ ត្រីប្រភេទនេះ គឺត្រូវជាប់ជាប្រចាំបើទោះបីពេលខ្លះតិចតួចក៏ដោយ»។

ដោយជាអ្នកប្រកបរបរនេសាទនៅតាមដឹងទន្លេសាប លោក ស្មាន សាឡេះ ស្ថិតនៅសង្កាត់គីឡូលេខ៦ ខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ បាននិយាយឱ្យដឹងដែរថា ត្រីកញ្ជ្រូកមានច្រើនប្រភេទ ពោលគឺមានព៌ណ សម្បុរវាខុសគ្នាច្រើនបែបដែរ។ លោកបន្ដថា ត្រីប្រភេទនេះគេចូលចិត្តទិញទៅធ្វើម្ហូបណាស់ដែរពីព្រោះថាគេអាចកែច្នៃធ្វើមុខម្ហូបបានច្រើនយ៉ាង និងសាច់ក៏មានរស់ជាតិឆ្ងាញ់គួរសម។

ដោយឡែក លោក ឡូញ ឃល អ្នកនេសាទមួយរូបដែរនោះ ក៏បានប្រាប់ដែរថា ត្រីកញ្រ្ជូកនៅឆ្នាំនេះហាក់អន់បន្តិច ហើយត្រីនេះច្រើនចុះនៅថ្ងៃ១រោច ឬ២រោច ក្នុងខែមករានេះ​ តែវាតែងចុះមកក្រោយគេជាដរាប។ លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា ពលរដ្ឋច្រើនចូលចិត្តទិញ ត្រីកញ្ជ្រូកក្រហម និងកញ្រ្ជូកស។ លោកបាននិយាយបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់ត្រីកញ្ជ្រូកឃើញថាពលរដ្ឋចូលចិត្តទិញបរិភោគណាស់ពីព្រោះថាវាមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ពិសា បើទោះបី​ជា​ប្រភេទត្រីតូចក៏ដោយចុះ»។

មិនខុសគ្នាពីការលើកឡើងរបស់អ្នកនេសាទមុនៗដែរ លោក សាន សឿម ជាអ្នកនេសាទ និងជាអ្នកដឹកជញ្ជូនត្រីនៅស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាលបានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា តាមការកត់សម្គាល់របស់លោកគឺត្រីកញ្រ្ជូកតែងចុះមកក្រោយគេនារដូវត្រីប្រហុកត្រូវ ពោលគឺអ្នកនេសាទតែងចាប់វានៅអំឡុងពាក់កណ្តាល ឬចុងខែមករានេះ។ លោកបានអះអាងថា ត្រីប្រភេទនេះនៅពេលវាចុះមកគឺជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាត្រីដទៃទៀត នឹងចុះអន់ខ្សោយហើយ ឬហៀបនឹងអស់ហើយដែរ។ អ្នកនេសាទជើងចាស់រូបនេះប្រាប់បន្ថែមទៀតថា៖ «វាហាក់គួរឱ្យអស់សំណើចដែរពោលគឺត្រីកញ្រ្ជូកនេះវាតែងមកក្រោយគេបំផុត។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥នេះ ត្រីកញ្រ្ជូកគេទើបឃើញចុះមកមួយៗនៅលាយឡំគេនៅឡើយទេ ហើយដល់ពេលវាចុះមកគឺសុទ្ធតែត្រីប្រភេទនេះតែម្តងនៅពេលនោះសញ្ញាបញ្ជាក់ថាជិតអស់ត្រីហើយ»។

យោងតាមគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) បានឱ្យដឹងថា ត្រីកញ្រ្ជូកមានរស់នៅតាមទន្លេធំៗ ដែលមានភក់នៅស្រទាប់ក្រោម តាមស្ទឹង អូរ បឹងទន្លេសាប និងម្តងម្កាល វាចូលទៅក្នុងតំបន់វាលលិចទឹកផងដែរ។ ពួកវារកចំណីស៊ីនៅពេលយប់ ដូចជាជន្លេន ពពួកសត្វឥតឆ្អឹងកង សត្វល្អិតនៅស្រទាប់បាតជាអាហារ។ ត្រីប្រភេទនេះ វាធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីជាហ្វូង។

ជាទូទៅត្រីកញ្ជ្រូកវាធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចូលទៅតាមដៃទន្លេ និងស្ទឹងតូចៗ ទីដែលវាអាចពង-កូនអំឡុងពេលមុនរដូវទឹកជំនន់ចូលមកដល់។ បន្ទាប់មក ពេលដែលទឹកចាប់ផ្តើមស្រក វាក៏ត្រឡប់ចូលមកតាមដៃទន្លេ និងទន្លេមេគង្គវិញ។ ចាប់ពី ខែ ឧសភា ដល់ ខែ កក្កដា ត្រី កញ្ជ្រូក ធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីពីល្បាក់ខោន ចុះមកខ្សែទឹកខាងក្រោមចូលទៅក្នុងតំបន់ទំនាបលិចទឹក នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ក្នុងប្រទេសវៀតណាម។

ដោយឡែកសម្រាប់ត្រីកញ្ជ្រូកក្រហម ត្រូវបានគេកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List (Least Concern) ក្នុងឆ្នាំ២០១១ ជាប្រភេទត្រីដែលរងគ្រោះតិចតួច ដែលនឹងអាចឈានទៅផុតពូជ ហើយត្រីប្រភេទនេះ ពុំមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីបញ្ហាប្រឈមចំពោះពួកវានៅឡើយទេ។

ក្នុងដំណើរចុះទស្សនកិច្ចពិនិត្យការប្រមូលផលត្រីប្រហុកនៅឡូនេសាទត្រីលេខ១៥ ស្ថិតក្នុងភូមិតាពៅ ឃុំកោះចិន ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ឯកឧត្តម ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទបានបញ្ជាក់ថ្លែងថា តាមការវាយតម្លៃត្រីនាក្នុងឆ្នាំនេះឃើញថាអាចកើនឡើងប្រមាណ១០ភាគរយ ខណៈឆ្នាំមុននេះកើនឡើងប្រមាណ៥ភាគរយ ហើយត្រីក្នុងឆ្នាំនេះ ក៏មានតម្លៃធូរថ្លៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋអាចទិញធ្វើប្រហុក ឬផ្អកបានច្រើន។ ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្រ្ដីបានបន្ថែមថា ការកើនឡើងផលត្រីក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយសារការសហការចូលរួមគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ​ ក្នុងការការបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទ ប្រកបដោយភាពម៉ឺងម៉ាត់ ច្បាស់លាស់ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីលើកឡើងបន្ថែមថា សមិទ្ធផលនេះមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យទេ​ គឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​ក្នុងការគ្រប់គ្រង​ និងការដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្រ្តការពារអភិរក្សធនធានជលផល​បានត្រឹមត្រូវ​ ព្រមទាំងមានការចូលរួមអនុវត្តន៍ពីមន្រ្តីជំនាញជលផល​ កងកម្លាំងចម្រុះ​ សហគមន៍នេសាទ​ និងបងប្អូនប្រជានេសាទផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះឯកឧត្តម ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទក៏បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋរួសរាន់មកធ្វើប្រហុកពីព្រោះថាតម្លៃត្រីធូរថ្លៃ និងសម្បូរថែមទៀត។ ឯកឧត្ដមបានឱ្យដឹងទៀតថា ការធ្វើត្រីប្រហុកនាពេលនេះចំណេញច្រើនទៅលើតម្លៃ និងអាចធ្វើបានច្រើនសម្រាប់ទុកបរិភោគ ឬលក់ផង៕

ដោយ៖ ដេប៉ូ និង រិទ្ធី