AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥--

ខណៈការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបង្កការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ពិភពលោកទាំងមូលនិយាយជារួម និងប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់កសិករ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានិយាយដោយឡែក។ ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឱ្យមាននិរន្តរភាពតទៅមុខទៀត រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចាត់ទុកកំណើនបៃតង គឺជាយុទ្ធសាស្រ្តនៃការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងជាក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសទៀតនោះ កិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ «ការអភិវឌ្ឍបៃតង និងឱកាស» និងប្រធានបទរួម «ការកសាងអនាគត និងការស្ថាបនាពិភពលោកប្រកបដោយចីរភាព» ទាក់ទាញចិត្តពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំងឱ្យចូលរួមកែច្នៃផលិតផលផ្សារភ្ជាប់បរិស្ថានស្អាត តាមរយៈការលើកកម្ពស់ការកែច្នៃកសិផល និងកសិឧស្សាហកម្មធម្មជាតិដែលមានក្នុងស្រុក ឱ្យកាន់តែមានគុណភាព មិនបំផ្លាញបរិស្ថាន មិនប៉ះពាល់សុខភាព ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ អ្នកទទួលទាន មានសុខភាពល្អ និងជីវភាពកាន់តែប្រសើរ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតង និងចីរភាពសកលឆ្នាំ២០២៥ មានគោលបំណងជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការបង្កើនល្បឿនកំណែទម្រង់បៃតង នៅកម្រិតជាតិ តំបន់ និងសកល តាមរយៈការចែករំលែកចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងការសហការគ្នារវាងថ្នាក់ដឹកនាំ អ្នករៀបចំគោលនយោបាយ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ វិស័យឯកជន និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ ដោយផ្តោតលើការប្រែក្លាយបញ្ហាបរិស្ថានទៅជាឱកាសសេដ្ឋកិច្ច ដោយជំរុញកំណើនបៃតង ពាណិជ្ជកម្មនិរន្តរ៍ និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធន់នឹងអាកាសធាតុ ពោលឆ្ពោះទៅការសម្រេចចក្ខុវិស័យរួម គឺពិភពលោកមួយដែលកាន់តែមានលក្ខណៈបៃតង និងមានភាពភាពធន់ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

កម្មវិធីនេះ ពុំមែនគ្រាន់តែជាសន្និសីទប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាវេទិកាមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការពន្លឿនការធ្វើបដិវត្តកម្មបៃតងទាំងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ តំបន់ និងសកលផងដែរ ជាពិសេស ក្នុងបរិការណ៍ដែលពិភពលោកបាននិងកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ការសឹករិចរិលបរិស្ថាន និង ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ ដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ទន្ទឹមនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការវិនិយោគសកលកាន់តែច្រើន ដើម្បីជំរុញកំណើនប្រកបដោយចីរភាព ព្រោះការផ្លាស់ប្តូរបៃតង គឺជាចំណុចកណ្តាលនៃការអភិវឌ្ឍ និងការប្រកួតប្រជែងរយៈពេលវែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

ក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល ឆ្នាំ២០២៥ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ រដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានថ្លែងថា ការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏យូរអង្វែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការកសាងអនាគតប្រកបដោយចីរភាពក្រោមម្លប់នៃសន្តិភាព និងស្ថិរភាពដែលបានបង្កើតឡើងក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភាបច្ចុប្បន្ន និងបានបន្តឥតងាករេក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល ឆ្នាំ២០២៥ ក៏បានបើកឱ្យម្ចាស់សិប្បកម្ម ឧស្សាហកម្មនានា ចូលរួមតាំងពិរព័រណ៍ផលិតដែលជួយទ្រទ្រងបរិស្ថានដែលជួយឱ្យភពផែនដីរក្សាបានភាពស្រស់ត្រកាលសម្រាប់មនុស្សជាតិផងដែរ។

បើងាកទៅមើលស្ដង់ម្សៅប្រូតេអ៊ីននៃក្រុមហ៊ុន NC-Nature’s Choice ដែលមានយុវនារីពីរនាក់តំណាងឱ្យម្ចាស់ផលិតផលបានប្រាប់ឱ្យដឹងថា ផលិតផលទាំងនេះ ផលិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគឡើយ។ និយាយដោយទំនុកចិត្តនោះ យុវនារីម្នាក់ក្នុងចំណោមពីរនាក់នោះគឺ កញ្ញា នួន កាន់យ៉ារ៉ាត់ បានអះអាងថា ផលិតផលម្សៅប្រូតេអ៊ីននេះ បានចូលរួមចំណែកក្នុងការរក្សាលំនឹងបរិស្ថានព្រោះវត្ថុធាតុដើមបានប្រមូលទិញមកផលិតពីអ្នកដាំដុះក្នុងស្រុកមិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីបង្កផលអាក្រក់ដល់បរិស្ថានឡើយ។ កញ្ញាបន្ដថា មូលហេតុនេះហើយទើបបានជាផលិតរបស់អាចមកតាំងពិព័រណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល ឆ្នាំ២០២៥នេះបាន។ «ដោយសារយើងថា នៅក្នុងកម្មវិធីថ្ងៃនេះ ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើផលិតផលមួយដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍លើបរិស្ថាន ក៏ដូចជាជួយដល់ធម្មជាតិ ចឹងហើយប្អូនចង់យកផលិតផលមកណែនាំដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ កញ្ញា នួន កាន់យ៉ារ៉ាត់។

បើដើរទៅមើលស្តង់ម្រេចវិញម្ដង យើងនឹងឃើញដបវែងខ្លីតូច ធំ មានគ្រាប់ម្រេចបីពណ៌មកពីបីតំបន់នៃប្រទេសកម្ពុជា។ ផលិតទាំងនេះ ក៏បានជួយលើកកម្ពស់គុណតម្លៃបរិស្ថានបៃតងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោក វ៉ឹត សុភ័ណ្ឌ ប្រធានផ្នែកលក់ ក្រុមហ៊ុន សិលាផិបភើរ ខូអិលធីឌី កំពុងឈរចាំណែនាំភ្ញៀវឱ្យស្គាល់ពីគុណភាពម្រេចរបស់លោកបានបញ្ជាក់ថា ការកែច្នៃម្រេចមានភាពប្រទាក់ក្រឡាគ្នាណាស់ក្នុងការជួយដល់បរិស្ថាន ហើយវាក៏ស្របទៅនឹងកិច្ចប្រជុំកំពូលនាពេលនេះផងដែរ។ «សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នៅក្នុងថ្ងៃនេះគឺកិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល គឺបានន័យថា ផ្ដោតសំខាន់លើ អ៊ីកូ ការពារបរិស្ថាន ក៏ដូចជាផលិតផលរបស់ខ្ញុំភាគច្រើនផ្ដោតលើការវេចខ្ចប់ផ្សេងៗគឺផ្ដោតលើបរិស្ថានដូចគ្នា។ អីចឹងគឺជាការទំនាក់ទំនងគ្នាមួយរវាងកិច្ចប្រជុំនិងប្រភេទផលិតផលរបស់ខ្ញុំគឺយើងមានMission និង Mission(បេសកកម្ម)ដើរស្របជាមួយគ្នា។ អីចឹងហើយបានយើងខ្ញុំនាំផលិតមកបង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក វ៉ឹត សុភ័ណ្ឌ។

បើយើងដើរមើលពិព័រណ៍ទើបដឹងថា មានសម្ភារប្រើប្រាស់ច្រើនអនេកដែលខ្មែរយើងផលិតបាន ហើយផ្សារភ្ជាប់នឹងបរិស្ថានស្អាត។ ក្នុងពិព័រណ៍នេះ មានផលិតផលម្យ៉ាងផ្សំពីអង្ករធម្មជាតិ និងដំឡូងជ្វាផលិតជាបំពង់បឺត ដែលអាចប្រើប្រាស់បានសម្រាប់ផឹកកាហ្វេ តែ និងទឹកអំពៅជាដើម។ បំពង់បឺតនេះ ងាយនឹងរលាយទៅវិញនៅពេលយើងប្រើប្រាស់រួច មិនដូចបំពងបឺតធ្វើប្លាស្ទិកកប់ដីចោលយូរខែឆ្នាំក៏មិនរលាយដែរ។

លោក អ៊ូ ខេ ភ្នាក់ងារផ្នែកលក់បំពង់បឺតផលិតពីអង្ករនៃក្រុមហ៊ុន TK&D MANUFACTURING COM.,LTD បានឱ្យដឹងផងដែរថា ក្រុមហ៊ុនរបស់បានសិក្សាស្រាវជ្រាវផលិតបំពងបឺតពីអង្ករនេះតាំងពីឆ្នាំ២០២១មកម្លេះ ហើយបច្ចុប្បន្នមានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ប្រើប្រាស់បំពងបឺតនេះច្រើន។ លោកមើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចាប់ផ្ដើមស្រឡាញ់បរិស្ថានជាងមុន ហើយងាកមកប្រើផលិតមិនប៉ះពាល់បរិស្ថាន។

លោក អ៊ូ ខេ បាននិយាយដោយអះអាងថា៖ «មួយរយៈក្រោយនេះយើងឃើញប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងចាប់ផ្ដើមគាំទ្រផលិតផលខ្មែរយើងច្រើន ហើយមួយរយៈក្រោយនេះសង្កេតឃើញថា ពួកគាត់ចាប់ផ្ដើមស្រឡាញ់បរិស្ថានជាងមុន ខុសពីមុន បើនិយាយទៅគឺគាត់គាំទ្រ គាត់ដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍ វាអត់ប៉ះពាល់សុខភាពរបស់គាត់និងកូនរបស់គាត់។ យើងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក ពីព្រោះផលិតប្លាស្ទិកនេះគឺជួយដល់សុខភាពរបស់គាត់ទៀត ព្រោះអីយើងអត់ដឹងប្រភពបំពង់បឺតប្លាស្ទិកមានសារជាតិអ្វីខ្លះនៅក្នុងនោះទេ»។

គួររម្លឹកផងដែរថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនេះ រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ ក្រោមការដឹកនាំដ៏ស្វាហាប់របស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំ​ណា​ក់កាលទី១ ដោយផ្តោតលើកំណើនបៃតង រួមមានយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងសម្រាប់អព្យាក្រឹតកាបូន (LTS4CN) ដើម្បីឈានទៅអព្យាក្រឹតកាបូននៅឆ្នាំ២០៥០, ផែនទីបង្ហាញផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍ជាតិបៃតង (២០២១-២០៣៥), យុទ្ធសាស្រ្តចក្រាវិស័យបរិស្ថាន(២០២៣-២០២៨) និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកម្ពុជា (២០២៤-២០៣៣)។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់ទុកកំណើនបៃតង គឺជាយុទ្ធសាស្រ្តនៃការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងជាក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច (new engine of growth)។ ទន្ទឹមនេះ កម្ពុជាក៏បានបង្វែរពីការប្តេជ្ញាចិត្តគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្រ្តទៅជា ការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដោយសម្រេចបាននូវលទ្ធផលមួយចំនួនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ជាក់ស្តែង កម្ពុជាបានបង្កើតនូវតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសបៃតងនៅខេត្តកោះកុង ដែលបានដាក់បញ្ចូលនូវថាមពលកកើតឡើងវិញ ការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ និងគោលការណ៍ចក្រា (circular principles) និងការបង្កើតនូវអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ដែលបំពាក់នូវប្រព័ន្ធប្រសិទ្ធភាពថាមពល ស្ថាបត្យកម្មសំណង់ដែលមានលក្ខណៈភាតរៈបរិស្ថាន និងការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់បែបទំនើប ព្រមទាំងការជំរុញការវិនិយោគថាមពលកកើតឡើងវិញ ដែលធ្វើឱ្យថាមពលនេះមានចំណែករហូតដល់ ៦២% នៅក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលក្នុងស្រុកសរុប ជាដើម។

ដើម្បីប្រែក្លាយការប្តេជ្ញាចិត្តទៅជាការអនុវត្តដែលមានប្រសិទ្ធភាព ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ រដ្ឋមន្រ្តី ទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍ ៨ចំណុច រួមមាន៖ ១. សម្រួលនីតិវិធីនៃការទទួលបានហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ, ២. រៀបចំផែនការដែលមានលក្ខណៈបុរេសកម្មដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់អន្តរកាលថាមពល និងការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន, ៣. កាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ហិរញ្ញប្បទាន, ៤. ជំរុញការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា, ៥. ចៀសវាង green protectionism, ៦. វិនិយោគលើការកសាងសមត្ថភាព, ៧. ដឹកនាំដោយគំរូ ដោយប្រទេសបំភាយឧស្ម័នធំៗត្រូវចាត់វិធានការខ្លាំងក្លាជាងមុនដោយមិនដាក់ទោសលើប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ, និង៨. ជំរុញឱ្យមានសាមគ្គីភាព តាមរយៈការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆ្លងព្រំដែនរវាងរដ្ឋាភិបាល ធុរកិច្ច និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវដើម្បីចែករំលែកការអនុវត្តល្អបំផុត និងការច្នៃប្រឌិត។

បើតាម ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ គ្មានប្រទេសណាមួយអាចសម្រេចបាននូវចីរភាពតែឯងនោះទេ។ កំ​ណើ​នបៃតង មិនមែនជា Zero-Sum Game នោះទេ តែវាគឺជាមាគ៌ាឆ្ពោះទៅរកវិបុលភាពរួម សន្តិភាព និងភាពធន់រយៈពេលវែង។ កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីសហការជាមួយដៃគូទាំងអស់នៅក្នុងអាស៊ាន ទូទាំងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងជាសកល ដើម្បីពន្លឿនអន្តរកាលបៃតង។

សូមជម្រាបជូនថា កិច្ចប្រជុំកំពូលបៃតងនិងចីរភាពសកល ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ «ការអភិវឌ្ឍបៃតង និងឱកាស» និងប្រធានបទរួម «ការកសាងអនាគត និងការស្ថាបនាពិភពលោកប្រកបដោយចីរភាព» រៀបចំឡើងដោយគណៈកម្មាធិការផ្ដល់យោបល់លើគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងចូលរួមរៀបចំដោយ Economic Society Of Cambodia, KSI Strategic Institute For Asia Pacific , World Green Organization, Asean Economic Club, World Digital Chamber, និង AseanBusiness Club៕

ដោយ៖ គង់ សិរីរ័ត្ន