AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី០៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ -- លោកស្រី ម៉ារី អ៊ី.ប្រ៊ុនកូវ(Mary E. Brunkow) លោក ហ្រ្វ៊ែដ រែមឌែល (Fred Ramsdell) និងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ីម៉ន សាកាហ្គូជី (Shimon Sakaguchi) បានឈ្នះពានរង្វាន់ណូបែលផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រកាលពីថ្ងៃច័ន្ទសម្រាប់ការរកឃើញរបស់ពួកគេទាក់ទងនឹងភាពធន់នឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្ស។

លោកស្រី ប្រ៊ុនកូវ ដែលមានវ័យ ៦៤ឆ្នាំ គឺជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់នៅវិទ្យាស្ថានសម្រាប់ប្រព័ន្ធជីវវិទ្យានៅទីក្រុងសេអារ៉ល។ លោក រែមឌែល មានវ័យ៦៤ឆ្នាំដូចគ្នា គឺជាទីប្រឹក្សាវិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់វិទ្យាស្ថានជីវសាស្ត្រព្យាបាលសូណូម៉ា នៅក្នុងរដ្ឋសាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្កូ ចំណែកលោកវេជ្ជបណ្ឌិត សាកាហ្គូជិ ដែលមានវ័យ ៧៤ឆ្នាំ គឺជាសាស្រ្តាចារ្យកិត្តិយសនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវព្រំដែននៃភាពស៊ាំនៅសាកលវិទ្យាល័យអូសាការបស់ប្រទេសជប៉ុន។

ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ​មាន​ប្រព័ន្ធ​ត្រួតស៊ីគ្នា​ជាច្រើន ​ដើម្បី​ស្វែងរក និង​ប្រឆាំង​នឹង​បាក់តេរី មេរោគ និង​តួអង្គ​អាក្រក់​ដទៃទៀត​។ អ្នកចម្បាំងនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំសំខាន់ៗ ដូចជាកោសិកា T ជាដើមនោះ បានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលអំពីរបៀបស្វែងរកតួអង្គអាក្រក់។

អ្នកឈ្នះពានរង្វាន់ណូបែលទាំងនោះ បានដោះស្រាយវិធីបន្ថែមទៀតដែលរាងកាយមនុស្សរក្សាប្រព័ន្ធនៅក្នុងការត្រួតពិនិត្យ។

គណៈកម្មាធិការពានរង្វាន់ណូបែលបាននិយាយថា វាបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការរកឃើញរបស់លោក សាកាហ្គូជិ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥ នៃប្រភេទរងនៃកោសិកា T ដែលមិនត្រូវបានស្គាល់ពីមុនមក ហើយឥឡូវនេះវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកោសិកា T ឬ T-regs ។

បន្ទាប់មក នៅក្នុងឆ្នាំ២០០១ លោកស្រី ប្រ៊ុនកូវ និងលោក រែមឌែលបានរកឃើញការផ្លាស់ប្តូរមួយនៅក្នុងហ្សែនមួយដែលមានឈ្មោះថា Foxp3 ដែលជាហ្សែនដើរតួក្នុងជំងឺអូតូអ៊ុយមីនដ៏កម្ររបស់មនុស្ស។

គណៈកម្មាធិការពានរង្វាន់ណូបែលបាននិយាយថា ពីរឆ្នាំក្រោយមកលោក សាកាហ្គូជិ បានភ្ជាប់ការរកឃើញនេះដើម្បីបង្ហាញថា ហ្សែន Foxp3 គ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍនៃកោសិកា T-regs ទាំងនោះ ដែលនៅក្នុងវេនដើរតួជាអ្នកការពារសន្តិសុខដើម្បីស្វែងរក និងទប់ស្កាត់ទម្រង់ផ្សេងទៀតនៃកោសិកា T ដែលមានប្រតិកម្មខ្លាំងពេក។

លោកសាស្ត្រាចារ្យ ម៉ារី វ៉ារេន-ហឺលេនីស (Marie Wahren-Herlenius) មកពីវិទ្យាស្ថានការ៉ូលីនស្កា បាននិយាយថា ការងារនេះបានបើកនូវមុខវិជ្ជាថ្មីមួយនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។ អ្នកស្រាវជ្រាវមកពីជុំវិញពិភពលោកឥឡូវនេះកំពុងធ្វើការដើម្បីប្រើប្រាស់កោសិកា T និយតកម្មដើម្បីបង្កើតការព្យាបាលសម្រាប់ជំងឺអូតូអ៊ុយមីន និងជំងឺមហារីក។

លោក អូលឡេ កាមប៉េ (Olle Kämpe) ប្រធានគណៈកម្មាធិការពានរង្វាន់ណូបែលបាននិយាយថា «ការរកឃើញរបស់ពួកគេបានធ្វើឱ្យមានការយល់ដឹងរបស់យើងអំពីរបៀបដែលប្រព័ន្ធការពាររាងកាយដំណើរការ និងហេតុអ្វីបានជាយើងទាំងអស់គ្នាមិនវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺអូតូអ៊ុយមីនធ្ងន់ធ្ងរ»។

លោក ថូម៉ាស់ ភើលមែនន៍ (Thomas Perlmann) អគ្គលេខាធិការ​នៃ​គណៈកម្មាធិការពានរង្វាន់​ណូបែល​បាន​និយាយ​ថា «ខ្ញុំបានសន្ទនាជាមួយលោក សាកាហ្គូជិ តាមទូរសព្ទកាលពីថ្ងៃចន្ទ ហើយលោកបាននិយាយថាវាជារឿងដែលមិនគួរឱ្យជឿ ដោយបានបង្ហាញថាវាជាកិត្តិយសដ៏អស្ចារ្យរបស់លោក។ លោកត្រូវបានគេចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង»។ លោកបានបន្ថែមថាលោកបានទុកសារជាសំឡេងសម្រាប់លោកស្រី ប្រ៊ុនកូវ និងលោក រែមឌែល។

ពានរង្វាន់នេះ គឺជាលើកទីមួយនៃការប្រកាសពានរង្វាន់ណូបែលឆ្នាំ២០២៥ ហើយត្រូវបានប្រកាសដោយក្រុមការងារនៅវិទ្យាស្ថានការ៉ូលីនស្កា ក្នុងទីក្រុងស្តុកខុម។

ការប្រកាសពានរង្វាន់ណូបែល នឹងបន្តជាមួយនឹងពានរង្វាន់រូបវិទ្យានៅថ្ងៃអង្គារនេះ ពានរង្វាន់គីមីវិទ្យានៅថ្ងៃពុធ និងពានរង្វាន់អក្សរសិល្ប៍នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពនឹងត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រនិងពានរង្វាន់ណូបែលអនុស្សាវរីយ៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា។

ពិធីប្រគល់រង្វាន់នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ដែលជាខួបនៃការស្លាប់របស់លោក អាល់ហ្រ្វ៊ែដ ណូបែល (Alfred Nobel) ដែលជាអ្នកបង្កើតពានរង្វាន់នេះ។ លោក ណូបែល គឺជាអ្នកឧស្សាហ៍កម្មស៊ុយអែតដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ និងជាអ្នកបង្កើតឌីណាមិក។ លោកបានស្លាប់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៩៦។

អ្នកទាំងបីនឹងចែករំលែកប្រាក់រង្វាន់គ្នាដែលមានចំនួន ១១លានក្រូនស៊ុយអែត (ប្រមាណជិត ១,២លានដុល្លារអាម៉េរិក)៕

ដោយ៖ យា ចិន្តាខន្តី (ប្រភព៖ កូរ៉េថាមស៍)