AKP ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ -- ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានរម្លឹកយ៉ាងក្រៀមក្រំ និងជូរចត់ទៅដល់រឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ទៅនឹងការដកកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន និងការដណ្ដើមកាន់កាប់ទីក្រុងកាប៊ុលទាំងស្រុងឡើងវិញដោយក្រុមតាលីបង់ ដោយសម្ដេចបានបញ្ជាក់ថា ដែលនៅពេលនោះ ខ្មែរក្រហមបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយនេះគឺជាស្ថានភាពដ៏សោកសៅបំផុត ដែលកម្ពុជានិងប្រជាជនកម្ពុជា ចងចាំពីភាពខ្លោចផ្សា និងប្ដេជ្ញាបញ្ចៀសព្រឹត្តិការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះ មិនឱ្យកើតឡើងម្ដងទៀតឡើយ។

ថ្លែងក្នុងមហាសន្និបាតនៃក្ដីសង្ឃឹមពិភពលោក លើកទី៧៖ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ ឆ្នាំ២០២២ ក្រោមប្រធានបទ«សន្តិភាពនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក» តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ នាព្រឹកថ្ងៃទី ១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីលើកឡើងថា ទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក កំពុងប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រមជាមួយនឹងការប្រែប្រួលតុល្យភាពអំណាចសកល និងការប្រែប្រួលភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលកាន់តែស្មុគស្មាញ ស្រួចស្រាល និងគ្រោះថ្នាក់បំផុត។ ជាអកុសលនៅកម្រិតណាមួយនោះ ខ្សែបន្ទាត់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយត្រូវបានគូសវាសឡើងរួចទៅហើយ ដែលការណ៍នេះអាចនឹងរុញច្រានឱ្យមានការកើតឡើង នូវនិន្នាការបន្ទច់បង្អាក់មិនប្រក្រតី នោះគឺរដ្ឋតូចៗកំពូងស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធឱ្យធ្វើការជ្រើសរើសភាគីម្ខាងៗ ដែលផ្ទុយពីឆន្ទៈ និងផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន។ សម្ដេចតេជោបន្តថា តាមរយៈបទពិសោធន៍ដែលស្ដែងចេញពីការវិវត្តនៃស្ថានការណ៍នយោបាយ នៅប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន និងទីកន្លែងផ្សេងទៀត យើងអាចយល់ច្បាស់បានថា មានតែភាគីពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងជម្លោះប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចចូលរួមចំណែកកសាងសន្តិភាព និងប្រទេសជាតិបាន។

ប្រទេសដទៃមិនអាចមកដើរតួជំនួសក្នុងការកសាងនេះបានឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ សម្ដេចតេជោគូសបញ្ជាក់ថា «ភាពជាម្ចាស់ប្រទេស» គឺជាគន្លឹះឈានឆ្ពោះទៅរកជោគជ័យ និងសន្តិភាពពេញលេញ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ និយាយមួយបែបទៀតបានថា ប្រទេសដទៃមិនអាចមកបណ្ដុះគុណតម្លៃ និងប្រព័ន្ធនយោបាយឱ្យប្រទេសណាមួយបាននោះឡើយ ដោយសារមូលដ្ឋានគ្រឹះសំខាន់ទាំងនេះ ត្រូវការការរីកលូតលាស់ជាលំដាប់លំដោយ ស្របទៅតាមបរិបទនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសនីមួយៗ។ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជា គឺជាឧទាហណ៍គំរូមួយ ដែលគួរពិចារណាយកបទពិសោធន៍។ សន្តិភាពពេញលេញដែលយើងទទួលបាននាពេលនេះ គឺត្រូវបានកសាងឡើងដោយមានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងប្រទស។

នាដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ កម្ពុជាមិនអាចសម្រេចបានសន្តិភាពពេញលេញនោះទេ បើទោះបីជាសហគមន៍អន្តរជាតិបានចំណាយថវិកាអស់ប្រមាណ ២ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក។ សង្គ្រាមនៅតែបន្តអូសបន្លាយរហូតដល់ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៨ ទើបកម្ពុជាអាចឈានទៅសម្រចបានសន្តិភាពពេញលេញ បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តនយោបាយ ឈ្នះ-ឈ្នះ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមមួយ ក្នុងចំណោមជាសាសន៍របស់យើង។ សម្ដេចតេជោប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល បានសម្ដែងនូវមោទនភាព ដែលវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី(AVI) របស់កម្ពុជា ត្រូវបានសហព័ន្ធសន្តិភាពសកល ជ្រើរើសបំពេញតួនាទីជាលេខាធិការដ្ឋានប្រចាំអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៃកម្មវិធី«ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវឆ្នាំ ២០២២» ដែលស្ថាប័នស្រាវជ្រាវក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាវិបត្តិ និងលើកម្ពស់ការរក្សាសន្តិភាព តាមរយៈការវិភាគស៊ីជម្រៅ និងការបណ្ដុះស្មារតីផ្លាស់ប្ដូរមតិយោបល់ និងកិច្ចសន្ទនា។ជាងនេះទៀត ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវត្រូវផ្ដល់អាទិភាពខ្ពស់លើភាពប្រាកដនិយម រក្សាស្មារតីស្ថាបនា មិនប្រកាន់និន្នាការជ្រុលនិយម លើកកម្ពស់គោលការណ៍ឈ្វេងយល់ពីគ្នា និងផ្ដល់តម្លៃដល់ភាពចម្រុះ ក្នុងកាសិក្សា ការវិភាគនិងការដាក់ចេញនូវអនុសាសន៍នានា ក្នុងបុព្វហេតុស្វែងរក និងរក្សាសន្តិភាព ជាពិសេសការធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយបរិយាប័ន្នដល់មនុស្សជាតិ៕

ដោយ ជឹម ណារី